Pełny tytuł: Działalność terrorystyczna i sabotażowa nacjonalistycznych organizacji ukraińskich w Polsce w latach 1922-1939
Autorka: Lucyna Kulińska
Wyd.: Księgarnia Akademicka, Kraków 2009
Jak zauważa sama autorka celem książki jest: 1) Pokazanie przyczyn i skutków terroru nacjonalistycznych ugrupowań ukraińskich działających na terenie II Rzeczypospolitej Polskiej; 2) Odpowiedź na pytanie po czyjej stronie leżała wina za niekorzystny rozwój stosunków polsko-ukraińskich; 3) Próba weryfikacja „tezy o bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym między polską polityką narodowościową w międzywojniu a ludobójstwem dokonanym na ludności polskiej przez nacjonalistów ukraińskich w czasie II wojny światowej” (s. 11).
Zakres chronologiczny pracy obejmuje lata 1922-1939. Od pierwszego wystąpienia Ukraińskiej Organizacji Wojskowej przeciwko Polsce do wybuchu II wojny światowej.
Ecclesia Romana Catholica Annuntiationis Domini Illokensis
Adres: Ylakių Viešpaties Apreiškimo Švč. M. Marijai parapija, Židikų g. 1 Ylakių mstl., Ylakių sen., Skuodo r. sav., LT-98350, Litwa
Historia:
1640 – budowa pierwszego kościoła
1705 – kościół drewniany fundacji ks. Sapiehy
1843 – ustanowienie parafii
1899 – zgoda władz na budowę kościoła murowanego
Ecclesia Romana Catholica Ascension. Domini Kupiscensis
Adres: Kupiškio Kristaus Žengimo į dangų para pija, Gedimino g. 1, LT–40109 Kupiškis, Litwa
1616 - fundacja kościoła przez Zygmunta III Wazę.
1636 - fundusz Władysława IV Wazy.
1721 - kościół wybudowany przez Wilhelma Tyzenhauza.
1746 - nowy kościół drewniany (spłonął 1781).
1791 - wzniesienie przez mieszkańców nowego kościoła drewanianego.
1900 - wybudowanie neogotyckiego kościoła murowanego.
Ecclesia Romana Catholica S. Dominici Polevenensis
Adres: Palėvenės Šv. Domininko parapija, Palėvenė, Noriūnų pšt., LT–40046 Kupiškio r., Litwa
Historia:
1676 – fundacja kościoła i klasztoru dominikanów przez sędziego ziemskiego wiłkomierskiego Wawrzyńca Michała Poczobuta-Odlanickiego i jego żonę z Dowmont-Siesickich.
1849 – erygowanie parafii.
1864 – kasacja klasztoru przez władze rosyjskie (przełożony ks. Jan Sienkiewicz zesłany na Syberię).
1871-1906 – remont kościoła.
Adres: Bijutiškio Šv. Onos bažnyčia, Bijutiškis, LT-33254 Molėtų r.
Historia: 1478 - fundacja kościoła w Bijuciszkach przez Annę Eyrudowiczową.
XVI w. - likwidacja kościoła i kaplicy cmentarnej po przejęciu majątku przez kalwinistów (Andrzej Wolan).
1789 - 7 VI 1791 – budowa i erygowanie kościoła drewnianego z podmurowaniem kamiennym fundacji Józefa Walentynowicza, wicemarszałka wileńskiego, jako filii parafii w Dubinkach.
1868 - kasacja kościoła przez władze carskie,
1875 - wybudowanie murowanej cerkwi prawosławnej św. św. Kosmy i Damiana Męczenników.
1925 - rozebranie cerkwi.
1931 - wybudowanie obecnie istniejącego drewnianego kościoła.
Księgi metrykalne:
Księgi chrztów od 1 I 1824 do 1868.
Księgi pogrzebowe od 9 I 1824 do 1868.
Księgi ślubów od 25 VII 1827 do 1868.
Ecclesia Romana Catholica Providentiae Divinae Balingrodskensis
Adres: Balingrado Dievo Apvaizdos parapija, Balingradas, Magūnų pšt., LT-18156 Švenčionių r., Litwa
Historia:
do 1882 Bagieliszki, lit. Balingradas, biał. Balin Garadok
1825-1870: filia parafii w Korkożyszkach. Kościół murowany pobudowany: 1825 (fundator: Ignacy Baliński, marszałek powiatu wileńskiego).
1870-1927: kościół skasowany przez władze carskie. Wierni uczęszczają do kościoła parafii Korkożyszki.
Od 1928: parafia pw. Opatrzności Bożej i Matki Boskiej Królowej Korony Polskiej. Kościół odbudowany: 1928 (fundator: inż. Piotr Stabrowski z Punżan), konsekrowany jako kościół parafialny: 1928 (abp met. wileński Romulad Jałbrzykowski).
Do parafii należały:
(1928) wsie: Nasielany, Punżanki, Punżany, Czerany, Balinowo, folwark Porzecze, zaścianki: Pierczyna, Pytlówka, Grzybiszki, Santoka, Kowaliszki, Gałganiszki.
Akta parafialne:
Księgi chrztów prowadzono od 6 I 1838 r. do 1845 r. i od 1928 r.
Księgi zgonów (pogrzebów) prowadzono od 27 I 1838 r. do 1845 r.i od 1928 r.
Autorka: s. Agnieszka Michna
Wyd.: Instytut Pamięci Narodowej
Książka przedstawia tragiczne losy polskich sióstr zakonnych, mieszkających i pracujących na terenie rzymskokatolickiej metropolii lwowskiej (województwa: wołyńskie, lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie), w czasie II wojny światowej i tuż po niej. Przed wojną zakonnice zajmowały się nauczaniem oraz wychowaniem dzieci i młodzieży, pracowały w szpitalach, przytułkach, sierocińcach, prowadziły domy opieki dla osób starszych, bezdomnych, zakładały drukarnie, oddawały się modlitwie i kontemplacji. W latach 1939-1947 na Kresach Wschodnich nacjonaliści ukraińscy skupieni w OUN i UPA dokonali ludobójstwa na ponad 120 tysiącach Polaków. Zbrodnie nie ominęły też duchowieństwa. Zginęło 21 sióstr (niektóre przed śmiercią poddano okrutnym torturom) z siedmiu zgromadzeń zakonnych: pięć służebniczek starowiejskich, pięć szarytek, trzy niepokalanki, dwie sercanki, jedna służebniczka dębicka, jedna franciszkanka rodziny Maryi i jedna z nieustalonego zgromadzenia. Autorka, siostra niepokalanka, wykorzystała materiały archiwalne żeńskich zgromadzeń zakonnych.
Ponad 2 tysiące 200 złotych udało sie zebrać podczas dwóch aucji na rzecz Komitetu Opieki nad Grobami Dziennikarskimi na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Pod młotek poszły dziecięce prace plastyczne Autorskiej Szkoły Rysunku i Malarstwa Barbary Skałbani z MDK w Łańcucie. Swoje prace przekazała również opiekunka szkoły oraz inni artyści m.in z Łańcuta, Krakowa i Gdyni. Dochód z aukcji przeznaczony zostanie na remont grobowca Aleksandra Milskiego - wybitnego lwowskiego żurnalisty z przełomu XIX i XX wieku. Na Łyczakowie pochowanych jest w sumie blisko 50-ciu dziennikarzy, których mogiły wymagają natychmiastowej interwencji konserwatorskiej. Dlatego w przyszłości planowane są kolejne akcje charytatywne na rzecz Komitetu.
Komitet Opieki nad Grobami Dziennikarzy Polskich na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie zaprasza na finisaż wystawy prac dzieci i młodzieży, która prezentowana jest w Galerii Miejskiej Liceum Plastycznego ul. Dąbrowskiego w Rzeszowie. Autorami prac są uczniowie autorskiej szkoły rysunku i malarstwa Barbary Skałbani działającej przy Miejskim Domu Kultury w Łańcucie. Swoje prace prezentują również artyści plastycy z Łańcuta i Krakowa. Finisaż połączony będzie z aukcją wszystkich zgromadzonych prac, a dochód zasili konto Komitetu. Podczas pierwszej takiej akcji sprzed dwóch tygodni zebrano prawie półtora tysiąca złotych. Liczymy na powtórzenie tego sukcesu. Finisaż w Galerii Miejskiej w Rzeszowie odbędzie się w najbliższy czwartek 6 maja o godzinie 18.00. Patronat nad imprezą przyjąli Wojewoda Podkarpacki i Marszałek Województwa Podkarpackiego. Patronat medialny Polskie Radio Rzeszów i Telewizja Rzeszów.