Symbolem Kampanii Wrześniowej stała się obrona Westerplatte. Nie wszyscy są świadomi, że wśród obrońców półwyspu znaleźli się żołnierze z Kresów Wschodnich.
1 września 1939 r. załoga Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte składała się z 205 osób – wojskowych i cywilów. W grupie tej udało się zidentyfikować 50 żołnierzy pochodzących z Kresów Wschodnich. Liczba ich może być większa, gdyż badaczom dotychczas nie udało się ustalić miejsca urodzenia lub zamieszkania wszystkich żołnierzy. Największa grupa Kresowiaków pochodzących z powiatów Szczuczyn, Brasław i Lida służyła w 85 Pułku Piechoty Nowowilejka, 77 Pułku Piechoty Lida, 86 Pułku Piechoty Mołodeczno i 5 Pułku Piechoty Wilno. Żołnierze ci wzmocnili załogę Składnicy Tranzytowej nieomal w ostatniej chwili – w lipcu i sierpniu 1939 r. W walkach na Westerplatte zginęło 2 Kresowiaków (na 15 poległych).
Pochodzący z Kresów żołnierze z poprzedniego Plutonu Wartowniczego Westerplatte przybyłego wrześniu 1938 r. z 5 Pułku Piechoty z Wilna.
nazwisko
imię
stopień
urodzony
miejscowość
rodzice
zmarły
Buder
Piotr
Plutonowy zawodowy
29.11.1907
Wilno
Henryk i Melania z Gołtanowiczów
2.09.1957
Petzelt
Adolf
Plutonowy zawodowy
17.11.1906
Kałusz, woj. stanisławowskie
Edward i Maria
2.09.1939
Pochodzący z Kresów żołnierze przybyli na Westerplatte w marcu 1939 z 2 Pułku Piechoty w Staszowie i 85 Pułku Piechoty w Nowej Wilejce.
Łankiewicz
Antoni
Strzelec
13.04.1917
Buaty, pow. Szczuczyn
Adolf i Florianna z d. Kursa
--
Chrul
Henryk
Kapral zawodowy
12.10.1918
Podubno, pow. Nowogródek
Rafał i Aleksandra z Chreptowiczów
3.11.1989
Pochodzący z Kresów żołnierze pełniący służbę czynną, którzy w dn. 8 czerwca 1939 r. przybyli na Westerplatte z II Batalionu Morskiego w Redłowie.
Czajko
Aleksander
Strzelec
16.03.1916
Świetlany, pow. Oszmiana
Michał, matka z d. Grzywickich
Los nieznany
Sudnik
Piotr
Strzelec
29.06.1916
Szewieliszki, pow. Brasław
Tadeusz i matka z d. Kondzisz
--
Szapiel
Antoni
Strzelec
31.01.1915
Żaki, pow. Święciany
Piotr i Aniela z d. Litwinowicz
22.04.1957
W dniu 30 lipca 1939 r. przybyli na Westerplatte żołnierze z XIV Dywizjonu Artylerii Konnej Białystok, 85 Pułku Piechoty Nowowilejka, 77 Pułku Piechoty Lida, 86 Pułku Piechoty Mołodeczno i 5 Pułku Piechoty Wilno.
Cholewa
Mieczysław
Kapral
28.10.1915
Lublin / zam. Różnaka. Pow. Szczuczyn
Jan i Aniela z d. Sorok
7.06.1975
Grabowski
Eugeniusz
Kapral nadterminowy
21.12.1914
Kramarzew, pow. Szczuczyn
Władysław i Helena z d. Klimaszewska
11.11.2001
Kowalik
Aleksy
Strzelec
23.07.1915
Łobodno, pow. Częstochowa
Szymon i Antonina
--
Nowik
Piotr
Kapral nadterminowy
16.11.1912
Wilno
Piotr i Adela z d. Herbetowicz
23.02.1988
Soból
Władysław
Plutonowy zawodowy
8.08.1904
Kudrak, pow. Skuty
Antoni i matka z d. Stankiewicz
1963
Wilbik
Bronisław
Strzelec
26.05.1915
Wilbiki, pow. Lida
Bronisław i Paulina
7.05.1984
Wojniusz
Józef
Strzelec
28.03.1915
Zalesianka, pow. Oszmiana
Aleksander i Zofia
30.12.1991
Żołnik
Franciszek
Strzelec
24.01.1916
Kijów
Aleksander i Zofia z d. Popławska
--
Żurawski
Konstanty
Strzelec
28.06.1916
Sorokino, pow. Brasław
Aleksander i Anna
28.03.1999
W dniach 7 i 13 sierpnia 1939 r. na Westerplatte przybyli żołnierze z jednostek stacjonujących na Wileńszczyźnie: 85 Pułku Piechoty Nowowilejka, 77 Pułku Piechoty Lida, 86 Pułku Piechoty Mołodeczno i 5 Pułku Piechoty Wilno.
Białous
Wiktor
Strzelec
30.01.1916
Kwiatkowce, pow. Lida
Józef i Michalina z d. Kulmis
Chrzczanowicz
Jan
Strzelec
24.06.1916
Lida
Władysław i Aleksandra Wismont
Ciereszko
Wiktor
Strzelec
2.02.1916
Szewierdaki, pow. Lida
Ludwik i Maria z d. Daglis
29.11.1988
Hajkowicz
Jan
Strzelec
17.08.1917
Borszcza
--
--
Horbacz
Bolesław
Strzelec
30.03.1912
Iwie, pow. Lida
Alfons i Katarzyna
8.04.1984
Hryhorowicz
Władysław
Strzelec
31.05.1917
Pożyzna, pow. Lida
Bolesław i Stanisława z d. Mickiewicz
13.02.1995
Kaczanowski
Józef
Strzelec
5.10.1914
Pretimo, pow. Szczuczyn
Wincenty i Michalina z d. Lipska
--
Korko
Bronisław
Strzelec
5.08.1917
Żanieki, pow. Szczuczyn
Kazimierz i Karolina
12.02.1968
Kowalczyk
Andrzej
Kapral
27.11.1939
Kietlin
Antoni i Wiktoria
1.09.1939
Kozak
Zygmunt
Strzelec
29.10.1916
Zubkowicze, pow. Grodno
--
12.10.1980
Krućko
Aleksander
Strzelec
--
Wileńszczyzna
--
--
Lelej
Jan
strzelec
10.05.1917
Ugły, pow. Wołożyn
Kazimierz i Genowefa
--
Łomako
Józef
Strzelec
8.10.1916
Leońce, pow. Wołożyn
Jan i Zofia z d. Leonec
1.07.1993
Mazurkiewicz
Leon
Strzelec
7.07.1915
Święciany
Nikodem i matka z d. Czekuć
1944
Michniewicz
Bronisław
Strzelec
26.03.1916
Nowosiady, pod Grodnem
Karol i Katarzyna z d. Mielka
--
Niekrewicz
Edward
Strzelec
15.02.1917
Pietraszki, pow. Szczuczyn
Antoni i Maria
16.12.1988
Nowicki
Józef
Strzelec
15.05.1916
Suchwalno, pow. Lida
Feliks i matka z d. Szyrko
--
Parwicki
Jan
Strzelec
6.06.1917
Kurzy Wielkie
Władysław i Bronisława z d. Rodziewicz
13.12.1980
Pietrzak
Józef
Kapral
14.01.1915
Otsekl-Torgal, Wileńszczyzna
Józef i matka z d. Kruzielewska
3.05.1945
Pożarecki
Józef
strzelec
15.11.1916
Nowosady, pow. Lida
Jan i Marianna z d. Sienkiewicz
10.12.1991
Prutis
Emilian
Strzelec
8.01.1917
Szyłany, pow. Brasław
Aleksander Prutis-Pręciński i Zuzanna z d. Skindel
24.01.2004
Romasz
Jan
Strzelec
24.06.1917
Troki
--
13.09.1996
Romatowski
Józef
Strzelec
29.07.1916
Grajewo, pow. Szczuczyn
Stanisław i Kornelia z d. Stryjek
9.04.1985
Stecewicz
Bronisław
Strzelec
16.08.1916
Obuchy, pow. Brasław
Ignacy i Antonina
15.03.1987
Szymanowicz
Józef
Strzelec
19.09.1916
Bieludne, pow. Lida
Wincenty i matka z d. Gawlica
--
Tracewski
Zenon
Strzelec
20.02.1917
Pakuti, pow. Wołożyn, woj. nowogródzkie
Józef i Maria
--
Zmitrowicz
Jan
Strzelec
8.04.1916
Hornie, pow. Lida
--
--
Żuk
Bronisław
strzelec
4.09.1917
Dajnowo, pow. Lida
Józef i Anna z d. Furman
1.04.1994
Pochodzący z Kresów pracownicy cywilni na Westerplatte zmobilizowani 1 września 1939 r.
Blukis
Michał
Pracownik cywilny
20.05.1904
Wilno
Feliks i Katarzyna z d. Muraszko
5.04.1972
Gawlicki
Michał
Urzędnik cywilny
28.11.1898
Opłuck, woj. lwowskie
Adam i Katarzyna z d. Humaniek
28.01.1977
Plewak
Michał
Pracownik kontraktowy
15.01.1910
Podhorce, pow. Złoczów
Jakub i Anna z Piotrowskich
2.05.1982
Szewczuk
Edward
Chorąży
18.02.1892
Podkórce, pow. Złoczów
Teodor i Eugenia z d. Herman
31.03.1964
Tuczyński
Kazimierz
Pracownik kontraktowy
6.01.1891
Wilno
Witold i Aniela z d. Szukiewicz
25.02.1978
Ziomek
Jan
Pracownik kontraktowy
8.01.1898
Lwów
Michał i Maria z d. Wnuk
10.10.1978
Fragment rozkazów dziennych z 7 i 13 sierpnia 1939 r. odnotowujących przybycie wzmocnienia z Wileńszczyzny.
Źródła:
Stanisława Górniewicz, Lwy z Westerplatte, Gdańsk 1983.
Stanisława Górniewicz-Kurowska, Westerplatczycy. Losy Obrońców Wojskowej Składnicy Tranzytowej, Gdańsk 1999.
1. Antoni Szapiel Dodane przez Bernadeta Chyrzyńska, w dniu - 24-10-2009 17:35 Jadwiga Szapiel mieszkała w Nowych Święcianach ze swoją ciocią Marią, która była nauczycielką. Dwaj bracia Jadwigi zostali rozstrzelani, wraz z innymi Polakami, przez Niemców w odwecie za jakiś zamach na niemieckiego oficera. Jej trzeci brat, Antoni Szapiel, walczył na Westerplatte i tam dostał się do niewoli. Obie kobiety długo szukały informacji o krewnym. Po jakimś czasie, zupełnie niespodziewanie zobaczyły Antka na zdjęciu w gazecie, pod artykułem pt. Niedobitki z Westerplatte . Był jednym z pięciu żołnierzy uwiecznionych na fotografii. Ponieważ klientami krawcowej byli też Niemcy, kobieta zwróciła się do któregoś z nich z prośbą o adres brata. Chciała wysłać mu paczkę. Niemiec nie mógł dać adresu, ale spowodował, że Antoni sam napisał do siostry. Okazało się, że jest więziony w Gdańsku. Trzymano ich pod gołym niebem. Jadwiga z ciotką wysłały mu natychmiast paczkę z ciepłym swetrem, skarpetami, itp. Po jakimś czasie, Antoni i jego koledzy zostali przeniesieni w nieznane rodzinie miejsce. Po wojnie został wypuszczony w ramach wymiany jeńców wojennych. Z siostrą spotkał się w Lidzbarku Warmińskim, gdzie pani Jadzia spędziła resztę życia. Pozdrawiam.
2. Bledy Dodane przez Slawomir Rudziecki, w dniu - 30-10-2009 18:12 1. Chrul Henryk - bledna data smierci 2. Nie Wiłbik tylko Wilbik. pzdr
S. Rudziecki
3. Dodane przez Rafał Degiel, w dniu - 02-11-2009 15:03 Poprawki wprowadzone. Dziękuję za czujność.
Tylko zalogowan użytkownicy mogą komentować materiały . Proszę zaloguj się lub zarejestruj.
Zacytuj | Odsłon: 3137 | Drukuj
Symbolem Kampanii Wrześniowej stała się obrona Westerplatte. Nie wszyscy są świadomi, że wśród obrońców półwyspu znaleźli się żołnierze z Kresów Wschodnich.
Komentarze (3)
