70 lat temu rozpoczął się najazd sowiecki na polskie Kresy Wschodnie. Wkraczająca do Polski Armia Czerwona dokonała licznych zbrodni wojennych na jeńcach i ludności cywilnej. Ocenia się, że jej ofiarami padło ok. 2,5 tys. polskich żołnierzy, policjantów i cywilów. W dziele tym wspierały ją działające na zapleczu bandy bolszewickie, często złożone ze zwykłych kryminalistów. Informacje o zbrodniach popełnionych w tym okresie są niepełne, często sprzeczne. Poniżej prezentuję mocno niekompletną listę pierwszych ofiar tej wojny – poległych i zamordowanych w dniu 17 IX 1939 r. Datę śmierci przypadającą na ten dzień jednoznacznie udało się stwierdzić jednie dla 35 zidentyfikowanych osób. Z zebranych danych wynika, że tego dnia poległo ponad 45 żołnierzy o nieznanych nazwiskach. Drugie tyle stanowią osoby, co do których nie jest pewne, czy zginęły dokładnie tego dnia, lub tego dnia zaginęły. Ile osób faktycznie poniosło śmierć pierwszego dnia wojny polsko-sowieckiej prawdopodobnie nigdy się nie dowiemy.
Lp.
Nazwisko
imię
stopień/zawód
miejsce śmierci
okoliczności śmierci
1.
Balut
strzelec
Kowalówka, pow. Wołożyn
poległ
2.
Bartosik
Podwołczyska, pow. Skałat
Baon KOP Skałat, poległ wraz z 3 żołnierzami
3.
Beretti
Witold
ziemianin / oficer kawalerii
gm. Wielka Brzostowica, pow. Grodno
Zamordowany przez bandę kryminalistów.
4.
Broda
Jan Stanisław
kapitan piechoty
Miszaniec, pow. Tarnopol lub Mszaniec pow. Kopczyńce
2 komp. Baonu sztabowego Naczelnego Wodza, poległ
5.
Brzostowski
Lucjan
ppor. pilot
Halewo, pow. Pińsk
poległ
6.
Czernielewski
Stanisław Piotr
ppor. rez. art.
Wiśniowiec Nowy, pow. Krzemieniec
134 bat. Art. Pol. poległ
7.
Ćwiartniak
Józef Stefan
płk. piech
Równe
samobójstwo
8.
Garncarczyk (Garncarzyk?)
Strzelec KOP
Rejon Buczacz-Niżniów
poległ z 42 NN żołnierzami
9.
Gawieńczyk
Henryk
kpr. mech.
Łuniniec
poległ
10.
Gołembska (Gołębska?)
ziemianka
prawdop. maj. Pilawa, pow. Buczacz
Zamordowana przez Ukraińców.
11.
Grabowski
Henryk
ziemianin
Hruszówka, pow. Nowogródek
Zamordowany przez okolicznych chłopów.
12.
Guzik
Władysław (?)
szeregowy
Bereżanka k. Skały Podolskiej, pow. Borszów
Poległ na strażnicy KOP
13.
Jasiewiczówna
Elżbieta
ziemianka
Janowo, pow. Dzisna
Od sowieckiego granatu.
14.
Jaźwiński
ziemianin
Okolice Wołkowyska
Zamordowany na drodze przez bandę komunistyczną.
15.
Komutek
Rudolf
Proszkowo, pow. Głębokie
KOP, poległ
16.
Lepszy
Leonard Zbigniew
mjr
Darachów, pow. Buczacz
Baza Lotnicza nr 1, poległ
17.
Maciąg
Adam
st. sierż. adm.
Darachów, pow. Buczacz
Baza Lotnicza nr 1, poległ
18.
Martusewicz
ziemianin
Halinowo, pow. Mołodeczno
Rozstrzelany przez sowieckich żołnierzy
19.
Nowak
Józef
plut. KOP
Bereżanka k. Skały Podolskiej, pow. Borszów
Poległ na strażnicy KOP
20.
Ostruch
Wacław
ziemianin
Gm. Szydłowice
Zamordowany przez bandę komunistyczną przed wkroczeniem Sowietów.
21.
Pawlicki
Marian
osadnik wojskowy
Białozórka, pow. Krzemieniec
poległ
22.
Pietrzak
Franciszek
kpt. adm.
Halewo, pow. Pińsk
poległ
23.
Rudkowski
Piotr
Rejon Wilna
poległ
24.
Sawicki
st. ułan KOP
Plebania, pow. Mołodeczno
Poległ wraz z NN ułanem
25.
Skirmuntt
Bolesław
ziemianin
Porzecze, pow. Pińsk
Zamordowany przez chłopów białoruskich
26.
Skirmuntt
Helena
ziemianka
Porzecze, pow. Pińsk
Zamordowana przez chłopów białoruskich
27.
Szwarc
Zdzisław
plut. pchor. rez. pilot
Mikulińce, pow. Tarnopol
Zmarł z ran odniesionych podczas lądowania
28.
Szydełko
kpr. KOP
Mołotków, pow. Krzemieniec
Poległ wraz grupą żołnierzy
29.
Szymoński
Józef
plut. pchor. rez. pil.
Wilno
W katastrofie podczas startu.
30.
Tallerman
Józef
ppor. rez. art.
Wiśniowec, pow. Krzemieniec
poległ
31.
Tatar
Stanisław
plut. pchor.
rejon Wilna
poległ
32.
Wasilewski
ppor.
Czortków, woj. Tarnopolskie
poległ
33.
Wilczak
Marian
kpr. kop
Strażnica KOP Podwiśle
poległ
34.
Zatorski
Stanisław Bogusław
ppor. rez. pil.
Rokitno, pow. Sarny
Poległ zestrzelony
35.
Zimmermann
Zygmunt
strz. kop
Jagielnica Stara, pow. Czortków
poległ
Źródła:
Janusz Pomorski, Lista imienna żołnierzy Wojska Polskiego – ofiar agresji sowieckiej 1939 roku na Ziemiach Wschodnich II Rzeczypospolitej, [w:] Ryszard Szawłowski („Karol Liszewski”), Wojna polsko-sowiecka 1939, t. 2, Warszawa 1996, s. 231-250.
Krzysztof Jasiewicz, Lista strat ziemiaństwa polskiego 1939-1956, Warszawa 1995.
1. zginął 17.IX.1939r. Dodane przez Ireneusz Rodkiewicz, w dniu - 17-09-2009 13:42 Kozłowicz Tadeusz ppor.zastępca dowódcy kompanii, Kompania Graniczna Gnieździłów, poczta Dobczyce, KOP. Był to narzeczony Haliny Nesslerówny, ślub miał się odbyć w grudniu. Zachowało się 8 listów Tadeusza do Haliny, ostani nadany 15.IX.1939r.
Tylko zalogowan użytkownicy mogą komentować materiały . Proszę zaloguj się lub zarejestruj.